Waarom koos jeugdhulp voor Signs of Safety?
Nele: “De keuze kwam er niet toevallig. Rond 2015 viel er veel samen: het decreet Integrale Jeugdhulp - met nieuwe verwachtingen rond empowerment, participatie van het kind en vermaatschappelijking van de zorg - én een duidelijke vraag van medewerkers naar een andere manier van werken.”
Jens: “Signs of Safety bracht dat samen: focus op veiligheid, de stem van het kind, samenwerken met gezinnen én hun netwerk. We beseften toen: dit gaat over veel meer dan wat methodieken aanleren. Het gaat over partnerschap, basishouding, kritisch denken. Een echte kanteling in hoe we kijken, samenwerken en verantwoordelijkheid delen met gezinnen en hun netwerk.”
Wat veranderde er concreet?
Jens: “De grote verandering zat in een meer doordachte, gestructureerde manier van werken. Samenwerking en de stem van het kind staan voorop. Niet meteen zelf beslissen, maar samen onderzoeken: Wat denkt dit gezin en wat zijn hun ideeën? Wat wil het kind? Wie maakt deel uit van het netwerk en kan iets betekenen? Of je nu consulent, leidinggevende of beleidsmedewerker bent, Signs of Safety is een basishouding geworden.”
Wat waren de verwachtingen?
Nele: “Het blijft een moeilijke job. We komen meestal ongevraagd binnen in het leven van mensen en hebben het over hun kind, hun meest kostbare goed. Het vraagt best veel energie en moed om met Signs of Safety aan de slag te gaan. Onze collega’s gaan tot het uiterste. De focus ligt op veiligheid en soms is een uithuisplaatsing nodig. Dat is dan geen falen, maar een doordachte oplossing die op dat moment het beste is voor het kind.”
Waar staan we vandaag, na 10 jaar?
Jens: “Signs of Safety is verweven in de dagelijkse werking. Consulenten denken samen met collega’s en eventueel externe partners na: over het traject, de vragen die gesteld kunnen worden, hoe het netwerk in kaart kan gebracht worden, welke afspraken nodig zijn, welke verwachtingen er zijn ... ”
Nele: “Signs of Safety zit ondertussen in ons DNA. Als we in de omgeving horen dat de mama depressief is en dat het daarom onveilig is voor het kind, gaan we dieper kijken: Wat betekent dat voor dit kind? Welke impact heeft dat? Wat gaat wel goed? We leggen uit waar we bezorgd over zijn en waar we samen naartoe willen werken.”
Jens: “Ook het netwerk betrekken is standaard geworden. Als iemand zegt dat die geen netwerk heeft, gaan we verder doorvragen naar wie die berichtjes stuurt of met wie er contact is.”
Nele: “Daarnaast is er meer aandacht voor betekenisvol afronden. We proberen een gezin voorbereid los te laten, door stil te staan bij wat werkt en wie in de omgeving kan blijven ondersteunen. Soms stuurt een consulent nadien nog eens een kaartje of een berichtje.”
Waar liggen nog groeikansen?
Jens: “Nieuwe collega’s, beleidscontexten die veranderen … dat brengt uitdagingen met zich mee. Blijven investeren in opleidingen en reflectie is cruciaal. Ook gericht feedback vragen aan collega’s en cliënten om te weten hoe ze onze aanpak ervaren, welke impact dat heeft op hen. Zo houden we de vinger aan de pols.”
Nele: “Signs of Safety is geen heilig huisje en zal niet op alles het antwoord zijn. Maar het is wel de manier hoe we met mensen in verbinding willen gaan, ook als contexten veranderen.”