Klaar staan voor elkaar: het is vanzelfsprekend in het team van Julie. Net als de drive om te blijven zoeken naar oplossingen, ook al zijn de problemen van de kinderen, jongeren en gezinnen hier zelden makkelijk of snel opgelost. Af en toe eens de moed verliezen lijkt heel begrijpelijk en menselijk. Toch zijn er tijdens de werkdag kleine, hoopgevende dingen die de collega’s enthousiast met elkaar delen.
Zoals consulent Liesbet die trots het moodboard met glimmers - alles wat je tot rust brengt en helpt tegen stress - toont dat een jongere op haar vraag maakte. De hartjes voor papa, mama, vrienden … verdoezelen dat het eerst een opdracht ‘van moeten’ was.
Of consulent Shana, die zichtbaar voldaan terugblikt op het huisbezoek van daarnet. “Soms heb je echt een goéde oplossing. Dat zijn sprankelmomentjes. Zoals daarnet. Na een jaar pleegzorg - door een drugsproblematiek - kan het kind opnieuw bij zijn mama gaan wonen. Of zoals voor een ander kind van 3 jaar dat ik ook begeleid. Toen zijn mama was overleden, was er nergens plaats voor hem. Ik sprak de opa aan, maar die had twijfels omdat hij dacht dat zijn partner het niet zag zitten om voor de jongen te zorgen. Tot de partner zelf zei: ‘Kom, we gaan dat doen!’ Ik wil niet zover gaan om te zeggen dat we dan een kind hebben gered, maar dat zijn oplossingen die zoveel energie geven.”
Een dag bij de permanentie
Julie: “Ik volg in totaal 53 gezinnen op. Dat zijn allemaal situaties waarbij er sprake is van verontrusting. Sommige collega’s volgen ook jeugddelicten op, ik doe dat alleen bij een delict bij een jongere van wie ik de verontrustende opvoedingssituatie al opvolg. In totaal volgen we hier met ons team van de sociale dienst jeugdrechtbank 1200 à 1300 gezinnen op.”
"Vandaag volg ik ook de telefoon en mailbox van de permanentie. Dat doen we in ons team volgens een beurtrol. De vragen die op de permanentie binnenkomen zijn heel gevarieerd en kunnen zowel komen van jongeren, (pleeg)ouders, iemand uit de context van het kind of de jongere, een voorziening, partnerorganisaties zoals het CLB ..."
“Als er een crisisvraag binnenkomt waarbij er voor een kind of jongere hoogdringend gepaste hulp en een verblijf moet gezocht worden, is het hier alle hens aan dek. Dan start de zoektocht en bellen we met verschillende collega’s rond, in de hoop snel ergens een plek te vinden.”
De checklist over wat te doen bij een crisis ligt altijd binnen handbereik: Wie eerst bellen? Wat als er geen plaats is? Plus: de telefoonnummers ziekenhuizen en psychiatrische hulp in de provincie en een to-dolijst met taken zoals overleggen met de jeugdrechter, de ouders inlichten en nagaan of er vervoer is voor de jongere.
Vier snelle vragen aan Julie
1. Hoe zorgen jullie ervoor dat de permanentie vlot verloopt?
“Ons team telt nu een dertigtal collega’s. We verdelen de permanentie voor de jeugdrechtbank per halve dag. Ik vind het wel fijn om de permanentie een volledige dag te doen, zo kan je ook afronden wat er in de voormiddag gestart is. Een goede overdracht aan de collega die het gezin opvolgt is sowieso heel belangrijk. Daarnaast hebben we ook nog de permanentie voor onze cliënten: in die voor- of namiddag zijn de consulenten bereikbaar voor de gezinnen die ze begeleiden. Alle collega’s met permanentie zitten zoveel mogelijk bij elkaar op kantoor. Je staat er dus nooit alleen voor.”
2. Wat vind je het allerbelangrijkste in je job als consulent?
“Het menselijke aspect. Ik probeer daar heel veel aandacht voor te hebben, door zo empathisch mogelijk te zijn en begrip te tonen. We weten allemaal dat opvoeden en ouderschap voor veel mensen een van de moeilijkste dingen in hun leven zijn. We struggelen daar allemaal wel eens mee. Wat verwachten we dan van jongeren en ouders die worstelen met heel complexe problemen? Klein starten en niet meteen heel veel verwachten, met een minimum aan afspraken, kan beter werken dan te veel en te snel willen gaan.”
3. Hoe pakken jullie de samenwerking met het netwerk rond kinderen en jongeren aan?
“Het is een wij-verhaal, wij gaan het niet alleen oplossen. Die gedragen verantwoordelijkheid is de basis. Iedereen rond een gezin is een stukje van de puzzel: samen rond het kind. Het gebeurt nog steeds dat we telefoon krijgen van de school als ze zien dat een kind beschimmelde boterhammen meekrijgt. Ze hebben de ouders dan zelf nog niet aangesproken, omdat de jeugdrechter betrokken is en ze ervan uitgaan dat wij dat wel zullen doen. Wij proberen dat stilaan te keren door iedereen een stuk van de verantwoordelijkheid te laten opnemen. Dat gelijkstemmen vraagt veel transparantie, en je moet ook voorbij de schaamte durven te gaan om dingen te benoemen en te bespreken. De meeste ouders hebben al een hele voorgeschiedenis met allerlei problemen. We proberen nooit met de vinger te wijzen, maar blijven kijken: wat kunnen we samen wél nog doen, desnoods nog eens opnieuw tot er toch een kleine oplossing is.”
4. Hoe bewaak jij je grenzen?
“Ik denk dat we hier allemaal wel eens iets meer doen of verder gaan voor een kind of jongere dan je eigenlijk zou moeten doen. Omdat je voelt dat je een goed contact en een echte klik hebt met een jongere, om iets te laten vooruitgaan … Zo is er een meisje van 15 dat ik al twee jaar begeleid. Het is tot een breuk gekomen met het pleeggezin waar ze al sinds haar drie maanden verbleef. Ik heb met haar een goed contact. Maar ik baken dat ook goed af, ik beantwoord geen berichten buiten de werkuren of tijdens mijn vakantie. Ik hoop dat ze later zal beseffen dat er iemand naast haar bleef staan, en dat haar dat dan helpt.”
