Het capaciteitsbeheersysteem: wat is dat?
“Het capaciteitsbeheersysteem is een tool die toont welke bedden vrij zijn bij voorzieningen.” vertelt Sofie Preud’homme, teamverantwoordelijke continuïteit en toegang. “Als een aanmelder ons contacteert met een dringende vraag, gaan we na welke bedden ook echt beschikbaar zijn voor dat kind of die jongere.”
Want een open bed in de tool betekent niet automatisch ook een beschikbare plaats. Daarvoor is de dialoog met de voorziening heel belangrijk. Samen kan bekeken worden of een kind of jongere er terecht kan, en indien niet: waarom niet. Dat kan vele redenen hebben. Het profiel van de jongere past niet in de leefgroep. Er is een personeelstekort. De leefgroep komt net uit een pittige situatie en heeft even tijd nodig om weer op adem te komen …
Het systeem zal in de toekomst helpen om zicht te krijgen op potentiële open plaatsen - wat vandaag nog voor een stuk ontbreekt - en om in dialoog te gaan met voorzieningen. Dat moet leiden tot een meer efficiënte manier van ‘matchen’ tussen vraag en aanbod.
Niet loslaten
"Het capaciteitsbeheersysteem maakt deel uit van het plan jeugdhulp. Dat bevat een breed gamma aan bouwstenen om de jeugdhulp te versterken, met extra middelen en investeringen. Want laat duidelijk zijn: we laten geen enkel kind of jongere los." zegt Caroline Gennez, minister van Welzijn.
Dialoog en partnerschap
“Dankzij de tool kunnen we nu gerichter in gesprek gaan met jeugdhulporganisaties en vanuit een sterk partnerschap sterker begrijpen wat wel of niet haalbaar is voor die voorziening. Dat kan helpen op termijn om te weten waar het beleid vooral op moet inzetten om de sector te versterken, en zo meer kinderen en jongeren de nodige hulp te kunnen bieden.” vervolgt Ashley Thues, jeugdhulpregisseur bij Opgroeien.
Sinds januari 2026 stromen de open plaatsen wekelijks door naar het systeem. Op termijn zal die frequentie verhogen, en eventueel ook uitbreiden naar ambulant aanbod. In deze eerste fase is het vooral belangrijk om verder te bouwen aan vertrouwen en partnerschap met voorzieningen. Die vreesden aanvankelijk dat het systeem vooral bedoeld was om meer controle uit te oefenen. De praktijk toont dat het vooral versterkend werkt in wederzijds begrip en vertrouwen.
“Zo gingen we langs bij alle voorzieningen om het systeem voor te stellen. En nu gaan we telkens in dialoog met hen om het (potentiële) aanbod beter te begrijpen. Die transparantie helpt ons allemaal want dat leidt tot een betere matching tussen hulpvraag en aanbod, en dat is in het voordeel van onze kinderen en jongeren. Een doel dat ons verbindt.” verduidelijkt Sofie Preud’homme.
Warm wachtbeheer
Als er niet meteen een beschikbare plek is, betekent dat niet dat een kind of jongere aan zijn lot wordt overgelaten. Warm wachtbeheer is dan het streefdoel van elke hulpverlener.
“Tijdens het wachten werken we een overbruggingsplan uit,” vertelt Emma Lefebvre, consulent bij het ondersteuningscentrum jeugdzorg van Opgroeien. “Dan kijken we in team naar mogelijkheden van ambulante hulp en het inzetten op het informele netwerk. Zo willen we jongeren toch nog gepaste zorg bieden in afwachting bijvoorbeeld van een residentiële plaats. We laten dus niet los, ook niet in die wachttijd.”
