Pleegzorg

In 2025 waren er 12.843 dossiers.  Dit is opnieuw een  stijging (met 5.5 % in vergelijking met vorig jaar). Het aantal kinderen, jongeren en volwassenen in pleegzorg steeg met 5,4% tot 12.560.   

Sinds 2015 kende pleegzorg een groei van 90 procent (dossiers) en ruim 92 procent (unieke kinderen en jongeren). De jaarlijkse stijging is geen toeval. De Vlaamse overheid zet sterk in op pleegzorg. Gezien de diversiteit aan vormen van pleegzorg en de mogelijkheid om pleegzorg te combineren met andere jeugdhulp kan het op maat worden ingezet.  Bovendien is het  de eerste te overwegen optie bij een uithuisplaatsing van een kind of jongere.  

Pleegzorg vertegenwoordigt ruim 43% (12.560 op 29.033) van alle cliënten die ondersteuning kregen van een door Opgroeien gesubsidieerde jeugdhulpvoorziening (exclusief 1G1P). 

Verschillende vormen 

We onderscheiden binnen pleegzorg 3 grote vormen.  

• Bij ondersteunende pleegzorg vangt een gezin een pleegkind op ter ondersteuning van de thuissituatie: een paar dagen, een paar weken, maanden of af en toe tijdens weekends en vakanties. Dat kan dus een korte aaneengesloten periode zijn, maar het kan ook een afwisselend verblijf voor meerdere korte periodes zijn. Het is een heel laagdrempelige vorm van pleegzorg die niet via de intersectorale toegangspoort verloopt (de andere twee vormen wel).  
• Wanneer ouders de zorg niet meer aankunnen en er verder uitgezocht moet worden waar de jongere een stabiele plek kan hebben op lange termijn is een perspectiefzoekend pleeggezin een optie. Hulpverleners gaan dan samen met de ouders intensief aan de slag om hun leven weer op de rails te krijgen en het kind opnieuw naar huis te oriënteren. Perspectiefzoekende pleegzorg duurt meestal enkele maanden. Als een terugkeer naar huis toch niet mogelijk blijkt, wordt er gezocht naar een langdurige oplossing binnen pleegzorg of elders.  
• Wanneer een pleegkind langer dan een jaar in een pleeggezin woont, spreken we over langdurige of perspectiefbiedende pleegzorg. Daarbij ligt de focus niet op het uitzoeken waar de jongere een stabiele plek kan hebben, maar is het de bedoeling dat het pleeggezin zelf het kind een stabiele plek biedt. Een pleegkind kan soms vele jaren in een pleeggezin verblijven, zelfs tot wanneer het op eigen benen gaat staan. De jongere houdt zo goed mogelijk contact met de biologische ouders. 

 Op 31/12/2025 tellen we 10.811 unieke cliënten in pleegzorg (inclusief 705 volwassenpleegzorg). In totaal tellen we  11.167 pleegzorgsituaties (verschillende pleegzorgvormen kunnen immers samen ingezet worden).    

De grootste groep vormt perspectiefbiedende pleegzorg met 8.577 pleegzorgsituaties (76,8%).  

De ondersteunende pleegzorg (20,0%) en de perspectiefzoekende pleegzorg (3,2%) vormen een minderheid van de pleegzorgsituaties.  

Om een zuiver beeld te hebben van het bereik van pleegzorg op een bepaald moment en dit over de jaren te kunnen vergelijken is het aantal unieke jongeren in een pleegzorgsituatie in bovenstaande grafiek telkens op dezelfde dag (31 december) geteld.  

Behandelingspleegzorg  

De diensten voor pleegzorg hebben bij perspectiefzoekende en -biedende pleegzorg de mogelijkheid om in bepaalde situaties een extra-begeleidingsprogramma aan te bieden bovenop de generieke begeleiding. Zo kunnen ze de (pleeg)gezinnen meer intensief ondersteunen bij een pleegzorgspecifieke problematiek.   

Behandelingspleegzorg wordt op 31/12/2025 ingezet bij 1.544 pleegkinderen of -gasten die gebruik maken van perspectiefzoekende of perspectiefbiedende pleegzorg. Dit is opnieuw een stijging  t.o.v. vorig jaar (1.045). 

Kinderen en jongeren in pleegzorg kunnen opgevangen worden in hun eigen netwerk: een tante, grootouder, een gekend vertrouwensfiguur ... Die ‘netwerkplaatsingen’ maken 79,5 procent uit van alle nieuwe dossiers in 2025, tegenover 20,5 procent aan ‘bestandspleegplaatsingen’, waarbij een match wordt gezocht tussen een jongere en een voor de jongere niet gekend kandidaat-pleeggezin.  

Vanaf 2020 beschikken we ook over detailcijfers wat betreft het netwerk. Ruim 70% van de netwerk-pleegzorg vindt plaats in het familiaal netwerk, bijna 30% in het sociaal netwerk. Deze cijfers blijven vrij stabiel. 

 De stijging van het aantal pleegzorgdossiers is quasi volledig te wijten aan de toename van netwerkpleegzorg; het aantal nieuwe dossiers bestandspleegzorg blijft stabiel. Samen met de verschillende regionale pleegzorgdiensten heeft Pleegzorg Vlaanderen vzw mee aan de kar getrokken om pleegzorg bekender en aantrekkelijker te maken. Daarnaast wordt vaker getracht het netwerk van een kind/jongere aan te spreken en te versterken, wat resulteert in meer netwerkplaatsingen. 

Leeftijdsverdeling opgestarte dossiers  

In ongeveer 42% van de nieuw opgestarte pleegzorgsituaties gaat het om (jonge) kinderen tussen 0 en 8 jaar. De leeftijdsverdeling blijft vrij stabiel over de jaren heen.

Leeftijdsverdeling alle dossiers pleegzorg 

Onderstaande grafiek toont de leeftijdsverdeling van alle kinderen die op 31/12/2025 in pleegzorg opgevangen werden. Ongeveer 41% van de kinderen was jonger dan 12 jaar, 10% was ouder dan 20 jaar.