“Ik ben gestart in 1991 als intercultureel bemiddelaar. Ik volgde er een driejarige opleiding voor met stages in ziekenhuizen, het CLB en het Tropisch Instituut. Bij Kind en Gezin voelde ik meteen de klik. Ik had mijn vier kinderen al toen ik die opleiding begon, dus dat was een intense periode, maar het waren ook de beste jaren van mijn leven.”
“Eerst werkte ik voor de hele provincie Antwerpen. Toen er meer gezinsondersteuners kwamen, werd mijn werkgebied Kiel-Linkeroever."
Je was een van de allereerste gezinsondersteuners. Hoe heb je die pioniersrol ervaren?
“In die tijd werkten we vooral met Marokkaanse en Turkse gezinnen. We hielpen om culturele verschillen te duiden. Zo dacht een arts ooit dat een baby huiduitslag had, maar het was henna. En verpleegkundigen spraken dan al eens over een ‘laag stimulatieniveau’ omdat er geen speelgoed in de woonkamer lag, maar Marokkaanse vrouwen vonden dat gewoon ‘rommel’ die moest opgeborgen worden als er bezoek kwam. Wij legden uit, in de twee richtingen.”
Hoe is gezinsondersteuning geëvolueerd?
“De context is veel diverser geworden. Vanaf 2010 zagen we meer nationaliteiten en veel oorlogsvluchtelingen. Dat vraagt een andere aanpak. Soms werken we met tolken, soms kunnen de papa’s of iemand anders uit het gezin vertalen. Het is wel heel moeilijk als je geen gemeenschappelijke taal hebt. Soms zie of voel je dat er iets scheelt, maar je kan niet doorvragen. Zoals nu bij bijvoorbeeld Palestijnse gezinnen. Vaak zijn er kinderen in de buurt als wij langsgaan, dus dan kan je ook niet zomaar over hun trauma’s praten.”
“Wat voor mij altijd voorrang krijgt, is de veiligheid van het kind. Ik ben daar ook altijd duidelijk over: als een kind in gevaar is, grijpen we in. Ook de inzet van de ouders is cruciaal. Ouders denken soms: mijn baby is verschoond en heeft eten, dat is voldoende. Maar wij investeren sterk in uitleggen dat een baby meer nodig heeft: praten, spelen, naar kleuren kijken … om zo de ontwikkeling te stimuleren. Dat bewustzijn bij ouders zien groeien, gaf me het gevoel dat we echt het verschil maken.”
Wat geeft je het meeste voldoening?
“Als ik zie dat gezinnen vooruitgaan. Als ze de kracht vinden om hun leven in handen te nemen. Onlangs sprak een jonge vrouw me aan. Ze zei: ‘Toen jij bij mijn mama thuis kwam, wou ik worden zoals jij. Nu ben ik leerkracht.’ Dat raakt me diep. Soms hoor ik dat kinderen dokter zijn geworden of voor een andere zorgjob hebben gekozen. Wij hebben dus zeker ook een voorbeeldfunctie. We gaan langs bij de gezinnen en tonen dat we aan de slag gaan, dat we engagement hebben. Dat inspireert de ouders en kinderen. We kunnen iets voor hen betekenen.”
Iedereen kent je in de Abdijstraat. Wat betekent die buurt voor jou?
“De Abdijstraat, een levendige winkelstraat op het Kiel, is voor mij meer dan een straat. Het is dé plek waar ik jarenlang gezinnen heb leren kennen. Het is een plek waar vertrouwen groeide. Mensen wisten dat ze bij mij met hun zorgen terechtkonden.”
“Telkens als ik in de Abdijstraat rondloop, spreken mensen me aan. We lachen er met de collega’s soms over dat we beter daar een tafel zouden zetten en consultatie kunnen doen.” (lacht)
Hoe zou je de samenwerking in jullie team omschrijven?
“In de loop van de jaren werkten we samen een sterke basis uit om met kwetsbare gezinnen te werken. Heel het team zet zich daar heel erg voor in. Dat is ook een bewuste keuze als je in een grootstad werkt natuurlijk. We leren van elkaar. Ik kan een basis hebben, maar dat is niet de absolute waarheid. Iedereen brengt een eigen bril mee en dat verrijkt ons. Ik heb het gevoel dat wij voor gezinnen echt het verschil kunnen maken. Dat kan je niet overal of in elke job zeggen.”
Hoe voelt het om na 35 jaar af te ronden?
“Dubbel. Ik ben trots en dankbaar dat ik dit werk mocht doen. Maar het voelt ook onwerkelijk. Het was een deel van mijn leven, mijn passie. Ik ben Kind en Gezin zo dankbaar. Nu moet ik een nieuw ritme vinden. Er komt ruimte voor rust en nieuwe plannen. Dat is mooi, maar ook emotioneel.”
Welke boodschap geef je graag nog mee?
“Blijf altijd naast een gezin staan, nooit erboven. Niet alleen vanuit procedures, maar vanuit menselijkheid. Ga niet te snel adviseren. Ik vraag vaak: ‘Wat wil jij zelf?’ Ik vul dat niet voor de ouders in. Als het antwoord van hen komt, is de motivatie groter. Gezinnen mogen nooit het gevoel krijgen dat ze minder zijn.”
“Ook: luister naar de gezinnen zonder oordeel. Achter elk verhaal zit een context, achter elk gedrag een reden. Je staat tussen de mensen en je kan voor hen echt het verschil maken, zeker voor de meest kwetsbaren.”
3 weetjes over gezinsondersteuners
- Gezinsondersteuners leggen als ervaringsdeskundige contact met kwetsbare gezinnen, ondersteunen de gezinnen en brengen hen in contact met de juiste hulp- en dienstverleners.
- Er werken nu bijna 80 gezinsondersteuners bij Opgroeien in de 57 Kind en Gezin-teams in Vlaanderen en Brussel.
- Sinds 2013 organiseert Opgroeien met partners een ondersteuningstraject voor gezinsondersteuners om hen continu te versterken in hun verbindende opdracht in een superdiverse maatschappelijke context.
