Wie is Angelique?
- 56 jaar, woont met haar twee jongvolwassen dochters in Evergem
- Studeerde orthopedagogie
- Werkt 2 jaar bij Opgroeien, was hiervoor 29 jaar orthopedagoog in een private jeugdhulpvoorziening met meisjes tussen 12 en 18 jaar
- Is ook Infant Mental Health-trainer (IMH) bij Opgroeien, een multidisciplinaire benadering gericht op sociaal-emotionele ontwikkeling en geestelijke gezondheid van jonge kinderen en hun relatie met opvoeders
- Is heel sportief. Houdt van lopen, steppen en krachttraining. Pendelt en verplaatst zich voor huisbezoeken zoveel mogelijk met de fiets
Angelique ondersteunt samen met een team van elf andere psychopedagogen dienstverleners uit de Kind en Gezin-teams en gezinnen in heel Oost- Vlaanderen als er zorgen zijn of als er extra pedagogische ondersteuning nodig is. Een groot deel van de vragen en zorgen gaat over opvoeding, slapen, eten, gedrag en haalbaar ouderschap. “Vaak zit achter een praktische vraag een groter verhaal”, vertelt Angelique.
“Het is fijn om met ouders te praten over hoe zij het ouderschap beleven: waar ze van genieten, waar ze tegenaan lopen, wat hen verrast … Tips delen hoort er gewoon bij, soms ‘vanuit de boekjes’, vaker uit eigen ervaring of wat ik leerde van andere ouders of collega’s.”
09:00 GPS
“Elke ochtend kijk ik in Mirage of de verpleegkundige gezinnen registreerde waar pedagogisch advies nodig is. Ik werk nauw samen met gezinsondersteuner Veerle en sociaal werker Martine; samen vormen we ‘GPS’. Tijdens ons wekelijks overleg bekijken we de noden van de gezinnen en wie de opvolging opneemt.”
“Wanneer een collega signalen van verontrusting opmerkt, overleggen we en gaan we vaak samen op huisbezoek. Zo kunnen we samen zien, horen en voelen wat er speelt.”
“Naast onze eigen expertise doen we regelmatig een beroep op partners. Ik werk nauw samen met het CKG en met RADAR (Netwerk geestelijke gezondheid voor kinderen en jongeren in Oost-Vlaanderen) voor observaties.”
“Bij verontrusting zoeken we eerst samen met de ouders naar de juiste ondersteuning, afgestemd op de noden van het kind. Als dat niet lukt, of ouders geen ondersteuning toelaten en we ons ernstig zorgen maken over de ontwikkeling of veiligheid van het kind, kan het kind worden toegeleid naar een gemandateerde voorziening.”
“In situaties waar de ontwikkeling van jonge kinderen (-9 maanden tot 3 jaar) bedreigd is en de thuiscontext, ondanks inzet van het netwerk, onvoldoende veiligheid biedt, kunnen we een aanmelding doen bij Zorggarantie bij (dreigende) uithuisplaatsing van een jong kind. Een casuscoördinator maakt dan samen met de ouders en het netwerk een zorgplan op.”
10:30 Intern casusoverleg
“Team Meetjesland telt zeven consultatiebureaus. Per consultatiebureau komen we vier tot vijf keer per jaar samen voor een intern casusoverleg met de verpleegkundige, sociaal werker en gezinsondersteuner.”
“Tijdens ons intern casusoverleg bespreken we moeilijke of vastgelopen trajecten. Die momenten zijn belangrijk, omdat we elkaar kunnen versterken. Als een verpleegkundige achteraf zegt dat het advies helpt, geeft dat echt voldoening.”
Tijd geven
“Vandaag bespreken we in consultatiebureau Maldegem consultaties waar ouders meermaals zonder uitleg niet komen opdagen. De dienstverlening van Kind en Gezin is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. Vanuit onze expertise schatten we in waarom sommige ouders geen beroep willen doen op Kind en Gezin. Soms zitten er kwetsbare ouders bij en die willen we zeker bereiken. We zoeken op welke manier we gezinnen kunnen bereiken, om vanuit verbinding het nut van onze dienstverlening bespreekbaar te maken.”
“We bespreken ook gezinnen die onze adviezen moeilijk kunnen opvolgen. Dan kijken we breder: Wat zit er mogelijk achter? Is er stress, psychische kwetsbaarheid of wantrouwen tegenover hulpverlening? Soms kan ‘tijd geven’ ervoor zorgen dat gezinnen opnieuw connectie zoeken met ons.”
13:00 Chatbot testen
“Voor de eerstelijnszone Meetjesland kreeg ik de kans om mee te werken aan een nieuwe digitale tool: een chatbot voor professionals die hulpverleners ondersteunt wanneer ze vastlopen in een gezinssituatie. Ze kunnen een casus voorleggen en krijgen suggesties over mogelijke aanpakken of ondersteuning.”
“Vandaag staan er een paar nieuwe functies op de testlijst. Dat geeft veel voldoening, zeker omdat het veel collega’s in het werkveld kan inspireren.”
14:00 Huisbezoeken
“Mijn eerste huisbezoek vandaag is bij een gezin dat zelf contact opnam nadat de kinderopvang van hun kind plots gesloten werd. De ouders zitten met veel vragen en onzekerheden. Ze willen vooral weten of ik iets opmerk in de ontwikkeling van hun kind en zijn op zoek naar geruststelling.”
“Ik ga heel graag om met baby’s. Bij huisbezoeken geef ik hen altijd een warme begroeting. Ik betrek hen bij het gesprek door aan de ouders te vragen wat ze zien gebeuren bij hun baby als er spanningen zijn in het gezin. Of door na te gaan wat er achter het huilen van hun kind schuilt, of te bespreken welke aanpak het meeste effect kan hebben om de rust terug te vinden.”
Verbinding blijven zoeken
“Tijdens huisbezoeken probeer ik altijd goed te luisteren en te kijken naar de interacties. Zoals bij een gezin waar er zorgen waren over aanhoudende spanningen. Tijdens een consultatie vertelde de mama voor het eerst aan de verpleegkundige dat de papa soms verbaal agressief was naar de oudere dochter en dat hij haar fysiek ook al eens aanraakte. De verpleegkundige besprak dat al met mij, bleef contact houden met de mama en adviseerde haar om contact op te nemen met het CAW.”
“Een paar weken later kregen we telefoon van de politie nadat artsen ernstige letsels bij het kind vaststelden. Uiteindelijk bleek dat de baby door elkaar geschud was. Dat zijn heel ingrijpende situaties. Maar we blijven zoeken naar verbinding, ook als het moeilijk wordt. In zo’n trajecten besef ik telkens opnieuw hoe belangrijk het is om signalen ernstig te nemen én als team te blijven samenwerken.”
3 troeven van een psychopedagoog
Ouders versterken
Een groot deel van Angeliques werk draait rond ouders ondersteunen die vragen hebben over opvoeding, slapen, eten of gedrag.
“Vaak zit achter een praktische vraag een groter verhaal. Zo begeleidde ik een gezin waarvan het kind een verstoord dag- en nachtritme had. Het jongetje van bijna één jaar sliep bij de ouders op de kamer en viel rond middernacht in slaap.”
Angelique ging samen met de ouders stap voor stap kijken naar hun routine en werkte een schema uit met actieve momenten, dutjes en eetmomenten en stelde de troosttrap voor, een hulpmiddel waarmee ouders hun kind stapsgewijs leren troosten.
Versterken in eigen kunnen
“De ouders volgden al mijn tips heel nauw op, maar er verbeterde weinig. Toen vroeg ik aan de mama: ‘Hoe gaat het met jou?’ Ze bleek haar kind moeilijk te kunnen loslaten door ingrijpende ervaringen uit haar verleden.”
“Ik ben toen samen met haar op zoek gegaan naar extra ondersteuning bij een psycholoog. De mama slaagde er vanaf dan in om haar zoon meer en meer los te laten door hem al eens overdag in zijn eigen bed te leggen. Door de ouders te versterken in hun eigen kunnen, brengen kleine veranderingen meer rust in het gezin. Dat geeft mij veel voldoening.”
Samenwerken als sleutel
Voor Angelique is de samenwerking met collega’s en partners essentieel om gezinnen goed te ondersteunen. “Uniek in het Meetjesland zijn de zogenaamde signalentafels, een initiatief van onze intersectorale medewerker. Tijdens die overleg-momenten schuiven de Kind en Gezin-teams aan tafel met onder meer Huizen van het Kind, sociale organisaties en lokale initiatieven. Zo blijven medewerkers op de hoogte van het aanbod in de regio en vinden gezinnen sneller de juiste ondersteuning. Je leert elkaar echt kennen in de regio en dat maakt samenwerken zoveel gemakkelijker.”
Omgaan met moeilijke situaties
Net zoals veel zorgverleners wordt Angelique geconfronteerd met conflict, agressie of complexe gezinssituaties.
“Geweldloze communicatie en nieuwe autoriteit vormen de basis: rustig blijven, duidelijk zijn en blijven verbinden. Zo was er een gezin met twee jonge kinderen, van wie de baby niet bijkwam in gewicht. Het huis was erg vuil, stonk verschrikkelijk en de baby bleef maar huilen. Ik vroeg aan de mama of ik de baby mocht pakken. Tegelijk benoemde ik wat ik zag: ‘Dit is hier niet oké.’ Eerlijk én ondersteunend blijven is altijd het uitgangspunt. En ook duidelijk maken dat ouders het zelf moeten doen, maar niet alleen.”
Blijven bellen
“Ik geloofde in die mama. Daarom was het nodig om de papa erbij te betrekken. Ik bleef hem daarom bellen en benoemen dat hulp nodig was. Uiteindelijk hebben de ouders hulp toegelaten en kwam er intensieve begeleiding.”
“Elk kind verdient een stem. Als ouders er door omstandigheden niet meer in slagen de behoeften van hun kind te zien of te waarborgen, dan is het onze verantwoordelijkheid de stem van het kind te vertegenwoordigen.”
