Huizen van het Kind
Sociale cohesie krijgt pas betekenis wanneer ze zichtbaar wordt in het dagelijkse werk met gezinnen. In Vlaanderen is dat geen vrijblijvende opdracht. In Vlaanderen is sociale cohesie expliciet verankerd in het Decreet Preventieve Gezinsondersteuning (2013). Dit decreet markeerde een duidelijke verschuiving van een smalle focus op opvoedingsondersteuning naar een bredere visie op gezinsondersteuning met een maatschappelijke functie. Het bevorderen van ontmoeting en sociale cohesie werd één van de drie centrale pijlers van de preventieve gezinsondersteuning (Vlaamse Overheid, 2013; 2014).
De oprichting van de Huizen van het Kind gaf deze visie verder concreet vorm. Huizen van het Kind zijn geen loutere fysieke locaties, maar lokale samenwerkingsverbanden waarin organisaties samen inzetten op drie centrale pijlers:
- preventieve gezondheidszorg,
- opvoedingsondersteuning,
- ontmoeting en sociale cohesie.
Deze werking gebeurt binnen een regelluw en lokaal verankerd kader, met veel autonomie voor lokale besturen. Dat maakt maatwerk mogelijk, maar vraagt ook een duidelijke visie: sociale cohesie ontstaat niet vanzelf, ze vraagt bewuste keuzes in organisatie, toegankelijkheid en samenwerking (Melhuish et al., 2008).
Lokale projecten als hefboom voor sociale cohesie
Naast Huizen van het Kind tonen ook tal van lokale projecten hoe sociale cohesie vorm krijgt. Denk aan:
- koffiemomenten aan de kinderopvang die ouders samenbrengen zonder verplichting,
- spel- en ontmoetingsmomenten waar taal, cultuur en opvoedingsstijlen naast elkaar bestaan,
- initiatieven die ouders wegwijs maken in hun buurt en lokale voorzieningen,
- samenwerkingen tussen welzijn, onderwijs en vrije tijd om gezinnen beter te bereiken.
Deze projecten tonen dat sociale cohesie geen losstaand doel is, maar een proces dat groeit wanneer relationele nabijheid wordt gecombineerd met toegankelijke structuren en samenwerking tussen organisaties.