Online veiligheid begint bij bewuste keuzes — van jou, je team én je organisatie. Door duidelijke afspraken te maken, risico’s te beperken en elkaar te ondersteunen, bouw je aan een veilige digitale werkomgeving voor jezelf en je collega’s.
Wat je zelf kan doen
Controleer je online aanwezigheid
- Google jezelf en check verschillende platforms.
- Bekijk welke informatie openbaar staat (foto’s, reviews, oude profielen).
- Pas privacy-instellingen aan waar nodig.
- Vraag een collega om mee te kijken.
- Controleer maandelijks je privacy instellingen op je social media-accounts.
- Leer hoe sociale media werken: welke platforms, welke functies?
Maak duidelijke afspraken met cliënten
- Volg de online omgangsregels van je organisatie (WhatsApp-gebruik, opnemen van gesprekken, vriendschapsverzoeken en welke werkgerelateerde contactinformatie wel of niet gedeeld mag worden).
- Bespreek deze afspraken vanaf het eerste contact.
- Leg uit welke stappen volgen als grenzen overschreden worden.
Draag bij aan een veilige teamcultuur
- Moedig open communicatie aan.
- Deel signalen en ervaringen.
- Werk samen aan een veilige online werkomgeving.
Wat je mag verwachten van je team en organisatie
Ontwikkel een beleid
Een sterk beleid rond online grensoverschrijdend gedrag bestaat idealiter uit drie niveaus:
- Kwaliteitsniveau – Wat verwachten we van medewerkers in het online contact met cliënten?
- Preventieniveau – Welke afspraken en maatregelen nemen we om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen? Lees hieronder wat je concreet kan doen als team of organisatie om op de eerste twee niveaus in te zetten.
- Reactieniveau – Wat doen we wanneer het toch misloopt? Dit komt aan bod in het hoofdstuk Handelen bij een incident of melding.
Spreek duidelijke omgangsafspraken af
- Leg vast hoe en wanneer medewerkers digitaal communiceren met cliënten en hun netwerk: welke kanalen zijn toegestaan, tijdens welke uren, hoe ga je om met sociale media en vriendschapsverzoeken?
Identificeer risico’s en pak ze aan
- Bespreek regelmatig welke taken, contactmomenten of digitale omgevingen gevoelig zijn voor grensoverschrijdend gedrag.
- Gebruik teamvergaderingen, tevredenheidsmetingen of analyses van incidenten om signalen vroegtijdig te detecteren.
- Neem zoveel mogelijk aanleidingen, frustraties en risico’s weg. Bijvoorbeeld met een veilige digitale infrastructuur, richtlijnen voor moeilijke gesprekken (zoals het geven van negatieve feedback via digitale kanalen), wachttijden inperken, etc.
Leg taken en verantwoordelijkheden vast rond melden en registeren
- Leg uit welke soorten incidenten gemeld en geregistreerd moeten worden.
- Zorg voor een duidelijke procedure en een gebruiksvriendelijk systeem om te melden en registreren.
- Moedig medewerkers aan om incidenten te melden. Zet eventueel een campagne op en verankert melden in werkprocessen.
- Wijs iemand aan die alle registraties opvolgt en analyseert.
- Gebruik de gegevens om het beleid te evalueren en te verbeteren.
Vermijd victim blaming
- Communiceer actief dat slachtoffers nooit verantwoordelijk zijn voor het gedrag van kinderen, jongeren of ouders.
- Zorg voor een veilig klimaat waarin medewerkers zich kwetsbaar durven opstellen.
Zorg voor expertise en ondersteuning
- Investeer in kennis over online grensoverschrijdend gedrag, intern of via externe experts. Voorzie een sociale kaart met organisaties die hulp kunnen bieden.
- Garandeer dat medewerkers tijdig versterking kunnen inschakelen wanneer een situatie dreigt te ontsporen of escaleren.
Organiseer vorming rond online grensoverschrijdend gedrag
- Bied opleidingen rond digitale veiligheid, online grensoverschrijdend gedrag, verbindend communiceren of emotie- en stressregulatie, etc.
- Vergroot het inzicht van medewerkers in hun eigen rol bij het ontstaan, aanwakkeren en de-escaleren van online grensoverschrijdend gedrag.
- Zorg dat nieuwe medewerkers meteen zicht krijgen op het beleid en de omgangsafspraken met cliënten.
- Voorzie coaching en intervisie: maak ruimte om ervaringen te delen en dilemma’s te bespreken.