Ouderbetrokkenheid: hefboom voor gelijke onderwijskansen
Sterke ouderbetrokkenheid versterkt de leerprestaties van kinderen. Onderzoek toont een gemiddelde leerwinst van 2 tot 3 maanden.
Ouderbetrokkenheid omvat zowel wat ouders thuis doen ter ondersteuning van het leren van hun kind als hun betrokkenheid bij de schoolcontext. Het is daarmee een belangrijke hefboom om leerachterstand te voorkomen of te beperken, zeker bij kinderen in een kwetsbare positie.
Toch blijkt investeren in ouderbetrokkenheid in de praktijk niet altijd het gewenste effect te hebben. Wanneer ouderbetrokkenheid te eenzijdig wordt ingevuld, kan ze ongelijkheden onbedoeld versterken.
Van verwachtingen naar partnerschap
Te vaak wordt ouderbetrokkenheid vooral gedefinieerd vanuit wat de school verwacht dat ouders doen: aanwezig zijn op formele momenten zoals infoavonden en oudercontacten, helpen bij schoolactiviteiten, briefjes invullen, agenda’s nakijken, ect. Er wordt met andere woorden van ouders vaak eenzelfde participatie verwacht, terwijl hun financiële, sociale en culturele mogelijkheden ongelijk zijn.
Wanneer ouders hier niet aan beantwoorden, ontstaat soms het beeld van “niet-betrokken ouders”. Nochtans toont onderzoek aan dat alle ouders het beste willen voor hun kinderen en dat zij op zeer uiteenlopende manieren betrokken zijn bij hun schoolloopbaan.
De vraag is dus niet hoe we ouders betrokken moeten maken – dat zijn ze al. De uitdaging is eerder: hoe herken, erken en valideer je hen in hun ouderrol en hoe kan de school van daaruit een gelijkwaardig partnerschap uitbouwen?
Wederkerigheid en maatwerk
Deze uitdagingen tonen aan hoe belangrijk het is om wederkerige dialoog te voeren en op maat werken van een diversiteit aan moeders en vaders. Dat betekent dat de school ook in de ouder, het gezin, de ruimere context is geïnteresseerd en zich afvraagt hoe ze kwetsbare ouders het best zou kunnen ondersteunen.
De kennis van de ouders over hun kind wordt daarbij op een gelijkwaardige manier erkend naast de expertise van de leerkracht. Op die manier zijn ouder en leerkracht medeopvoeders zonder dat de plek van de ouder genegeerd wordt en de professionaliteit van de leerkracht in het gedrang komt.