Praktijk

Verschillende belangen samenbrengen

Wat is het?

In een lokaal samenwerkingsverband BOA komen diverse perspectieven samen. Hoe breng je verschillende belangen en perspectieven samen, zodat alle stemmen gehoord worden en beslissingen recht doen aan de diversiteit van betrokkenen?

Waarom is het belangrijk

Door bewust in te zetten op een inclusieve en verbindende aanpak:

erken je verschillende belangen en stemmen
maak je machtsverschillen zichtbaar
kom je tot gedragen en eerlijke beslissingen

Dit versterkt vertrouwen, samenwerking en de effectiviteit van acties.

Hoe gebruiken

Kernconcepten

Twee modellen helpen om met verschillende, soms tegenstrijdige, belangen of ideeën om te gaan:

Meerzijdige partijdigheid

Deze houding vertrekt vanuit het actief erkennen van alle perspectieven.

Belangrijk hierbij:

Elke stem krijgt aandacht, zeker ook minder zichtbare.
Je blijft verbonden met alle partijen, ook bij spanningen.
Je hebt oog voor machtsverschillen en context.
Je benoemt en erkent onderliggende belangen.

Je bent dus niet neutraal, maar bewust verbindend.

Deep Democracy

Deze methodiek helpt om alle stemmen en onderstromen in een groep zichtbaar te maken.

Kernprincipes:

Elke stem telt, ook minderheidsstemmen.
Gevoelens en spanningen maken deel uit van het gesprek.
Conflicten bevatten waardevolle informatie.
Beslissingen mikken op draagvlak, niet enkel compromis.

Lees meer over Deep Democracy.

Zelf aan de slag

Concrete acties

Zorg voor overlegmomenten waarin partners hun verwachtingen en zorgen kunnen delen.
Zoek actief naar alle perspectieven en maak expliciet ruimte voor verschillende perspectieven bij het nemen van beslissingen.
Benoem spanningen of verschillen in prioriteiten.
Zorg voor een duidelijke agenda en duidelijke doelstellingen voor elk overleg.
Bepaal bij wie de rol van verbinding en meerzijdige partijdigheid en wees daar transparant over.

Methodieken

Er zijn meerdere manieren om verschillende perspectieven expliciet aan bod te laten komen. Volgende methodieken kunnen daarbij helpen:

Check-in / check-out
Start en eindig een overleg met een korte ronde waarin iedereen deelt wat hij of zij meebrengt of meeneemt (verwachtingen, gevoelens, aandachtspunten).
Wereldcafé
Deelnemers gaan in kleine groepjes in gesprek rond een vraag. Na een tijd wisselen ze van tafel, waardoor ideeën zich verspreiden en verschillende perspectieven samenkomen.
Dot voting
Iedereen krijgt een beperkt aantal stemmen (bv. stickers) om te verdelen over ideeën of prioriteiten.
Impact/haalbaarheid-matrix
Ideeën worden geplaatst op een matrix volgens hun impact en haalbaarheid.
Lege stoel of symbool
Voorzie bewust ruimte voor afwezige perspectieven door een lege stoel of symbool (bv. opvallende bril) te gebruiken, als herinnering om die ook mee te nemen in beslissingen. Zo kan je bv. met een ‘kindbril’ reflecteren over de gemaakte beslissingen.
Knooppunten en verbindingen
Deze werkvorm helpt perspectieven en belangen in een groep zichtbaar te maken en te verbinden. Deelnemers denken na over vier vragen:
- welk probleem wil je oplossen
- welke kansen zie je
- welke oplossingen heb je
- in welke vorm wil je samenwerken
en doen dit op drie niveaus
- persoonlijke ambitie
- organisatie-ambitie
- gezamenlijke ambitie
Het schema van deze vragen en niveaus wordt individueel ingevuld en dient als kapstok voor het groepsgesprek, zodat overeenkomsten, verschillen en mogelijke verbindingspunten zichtbaar worden en het gesprek constructief verloopt.
Balans opmaken bij de start
Laat partners expliciet benoemen wat ze inbrengen, wat ze uit de samenwerking willen halen en hoe ze zelf in het proces staan. Dit maakt wederzijdse verwachtingen duidelijk en zorgt voor een sterke start.
Spagaat
Bespreek de spanning tussen het belang van de eigen organisatie en dat van het samenwerkingsverband. Door dit te erkennen, ontstaat meer begrip en ruimte om hiermee om te gaan.