Lokaal netwerk in kaart brengen
Wat is het?
Rond de vrije tijd van kinderen zijn veel actoren actief: scholen, ouders, verenigingen, lokale besturen… Zij beïnvloeden elkaar en maken samen het aanbod mogelijk. Hoe breng je samen het volledige netwerk van actoren, relaties en invloeden rond de vrije tijd van kinderen in kaart, zodat het aanbod en de samenwerking beter op elkaar afgestemd worden?
Alle actoren die een rol spelen in BOA vormen samen een ecosysteem. Dat is een geheel van mensen, organisaties en plekken die met elkaar verbonden zijn en elkaar beïnvloeden. Net zoals planten en dieren in de natuur afhankelijk zijn van elkaar, zijn in een sociaal ecosysteem kinderen, ouders, scholen, vrijetijdsorganisatoren en andere lokale actoren met elkaar verbonden – en dat rond een gedeelde maatschappelijke uitdaging of een gedeelde ambitie.
Waarom is het belangrijk
Door het netwerk in kaart te brengen met een ecosysteemblik:
- krijg je beter zicht op de leefwereld en noden van kinderen en gezinnen
- herken je patronen, sterktes en blinde vlekken
- verruim je je kijk en betrek je ook minder voor de hand liggende partners
- krijg je zicht op rollen, belangen en onderlinge relaties
- kan je samenwerking en aanbod beter afstemmen op de noden van kinderen en gezinnen
Lees meer over ecosysteemdenken op de website van Platform C.
Hoe gebruiken
Zelf aan de slag
In 4 stappen breng je het netwerk in kaart:
- Identificeer actoren: wie speelt een rol rond buitenschoolse opvang en activiteiten?
- Breng relaties in beeld: wie werkt samen met wie en welke verhoudingen zijn er?
- Analyseer het netwerk: waar zit invloed, informatie en ondersteuning?
- Blijf actualiseren: netwerken veranderen voortdurend en moeten dus voortdurend actueel gehouden worden
Er bestaan verschillende methodieken om een lokaal netwerk in kaart te brengen. Ze verschillen in focus (bv. verbindingen, rollen of invloed). Kies wat het best past bij je context, tijd en partners.
Netwerkscan (Bataljong)
- Maak een overzicht van relevante actoren (scholen, ouders, verenigingen…)
- Visualiseer relaties met lijnen en kleuren
- Analyseer: wie is sterk verbonden, waar zitten hiaten?
Op pagina 56 van de toolbox rond Jongeren en politie vind je meer informatie over een netwerkscan.
Arena-analyse (Arteveldehogeschool – Pronet & VVSG)
- Breng partners in kaart volgens hun invloed en belang
- Krijg zicht op machts- en hulpbronnen
- Gebruik dit om samenwerking strategisch te versterken
- Gebruik hiervoor de handleiding en het overzicht van VVSG.
Stakeholdersanalyse (Arteveldehogeschool)
- Plaats partners volgens hun betrokkenheid en houding
- Bepaal wie je actief wil betrekken of versterken
Meer info over de stakeholdersanalyse.
Reflectievragen bij het in kaart brengen van het netwerk
- Welke partners of perspectieven ontbreken nog?
- Welke rol neem je zelf op in het netwerk?
- Waar zitten overlappingen of hiaten in het aanbod?
- Welke partners hebben veel invloed? Wie is minder zichtbaar maar wel belangrijk?
Tips bij het in kaart brengen van het netwerk
- Start eenvoudig en breid stap voor stap uit
- Breng het netwerk visueel in kaart (bv. met digitale tools zoals Miro of Canva)
- Betrek verschillende partners om blinde vlekken te vermijden
- Update je netwerkanalyse regelmatig
Valkuilen
- Enkel focussen op bestaande, zichtbare partners
- Te veel nadruk op macht en invloed, waardoor kleinere spelers en perspectieven verdwijnen
- Het netwerk te complex maken
- Te weinig verschillende perspectieven betrekken waardoor blinde vlekken blijven bestaan
- Het netwerk niet actueel houden
Succesfactoren
- Sterktes en rollen van partners erkennen en benutten
- Actief netwerken en verbindingen leggen
- Inzichten vertalen naar concrete samenwerking
- De juiste contactpersonen vinden binnen organisaties
Laat je inspireren
Dit thema maakt deel uit van de strategie 'Netwerken en samenwerken', binnen het inspiratiekader BOA.
