Niet elk kind of elke jongere geraakt vanzelfsprekend op school. Sommigen vinden geen passende school, anderen verliezen de band met school, zitten thuis met een ziektebriefje zonder medische reden, of vinden na een definitieve uitsluiting geen nieuwe plek. Thuiszitten is dus geen eenduidig fenomeen, maar een verzameling van situaties waarin schooltrajecten vastlopen en het leerrecht onder druk komt te staan.
Cijfers van het Kinderrechtencommissariaat tonen de ernst van de problematiek. Tussen januari 2023 en eind april 2025 waren er 107 meldingen van kinderen en jongeren die langdurig deeltijds of voltijds thuiszaten. In acht op de tien gevallen ging het om jongens. Vijftig meldingen betroffen kinderen met specifieke leernoden en 38 meldingen gingen over leerlingen die na een definitieve uitsluiting geen nieuwe school vonden. Tegelijk is dit slechts het topje van de ijsberg: veel situaties blijven onzichtbaar.
Dat heeft te maken met een belangrijk knelpunt: sommige kinderen lijken administratief “in orde”, maar zijn dat in de praktijk niet. Ze zijn ingeschreven en hebben een geldige afwezigheidscode, maar krijgen weinig of geen onderwijs of begeleiding. Omdat er geen alarmbel afgaat, blijven ze onder de radar. Zo dreigen ze niet alleen leerachterstand op te lopen, maar ook hun verbondenheid met school en hun toekomstperspectief te verliezen.
Precies daarom zijn lerende netwerken onderwijs-welzijn essentieel. Ze zijn meer dan overlegstructuren: ze brengen signalen uit scholen, CLB’s, jeugdhulp en welzijnspartners en lokale partners samen en zetten die om in actie. Door samen te kijken naar wat er gebeurt op het terrein, ontstaat een vollediger beeld van waar kinderen uitvallen en wat nodig is om hen opnieuw perspectief te geven. Het gaat om gedeelde verantwoordelijkheid: scholen kunnen het niet alleen, maar mogen leerlingen ook niet loslaten. Vanuit Opgroeien wordt die samenwerking actief versterkt. Sinds 2020 bouwen 6 regionale coördinatoren jeugdhulp-onderwijs bruggen tussen beide domeinen, in nauwe samenwerking met initiatieven zoals Samen tegen Schooluitval (coördinatoren aangesteld vanuit de CLB’s i.o.v. het Departement Onderwijs en Vorming). Zij brengen expertise samen, ondersteunen regionale netwerken en helpen om signalen sneller om te zetten in oplossingen om de kansen voor kinderen en jongeren in hun schoolloopbaan te vergroten.
Maak kennis met de coördinatoren
Regio | Coördinatoren lerende netwerken jeugdhulp-onderwijs | Coördinatoren samen tegen schooluitval |
|---|---|---|
| Brussel | Dorothy (d.demaesschalck@vclbpb.be) | Eva (evatrogh@kans.brussels) |
| Vlaams-Brabant | Barbara (barbara.janssens@alba.be) | Guy (guy.duchene@vrijclbnetwerk.be) |
| Antwerpen | Babs (bgoethals@arktos.be) | Tina (tina.decuyper@vrijclbnetwerk.be) |
| Oost-Vlaanderen | Ilse (Ilse.VanHoecke@vzwlia.be) | Oona (oona.somers@vclbmeetjesland.be) |
| West-Vlaanderen | Ludo (ludo.lemahieu@vzwaura.be) | Laetitia (laetitia.habils@vrijclbnetwerk.be) |
| Limburg | Leen (leen.gielen@pietersimenon.be) | Sofie (sofie.lambrechts@vrijclbnetwerk.be) en Nathalie (nathalie.vanbergen@vrijclblimburg.be) |
