Wat is diagnostiek?
Binnen een diagnostisch proces kan je een aantal onderdelen onderscheiden:
- Verhelderen: diagnostiek start altijd vanuit een vraag of bezorgdheid. Je brengt de hulpvraag in kaart en verduidelijkt deze. Zo geef je richting aan het verdere diagnostisch traject. Waarom komt de cliënt op dit moment naar hier?
- Beschrijven: je vormt een zo volledig mogelijk beeld van de situatie. Hierbij heb je aandacht voor verschillende levensdomeinen, en voor zowel persoons- als contextgebonden factoren. Wat is er aan de hand?
- Verklaren: om inzicht te krijgen in de situatie, ga je na hoe verschillende factoren elkaar beïnvloeden, en een impact hebben op de situatie of ervaren moeilijkheden. Waarom is dit aan de hand?
- Adviseren: je gaat na op welke manier(en) de cliënt het best kan worden ondersteund. Hoe kan deze cliënt het best ondersteund worden?
- Evalueren: je stemt het proces voortdurend af. Je stuurt bij op basis van nieuwe informatie, vragen of veranderde omstandigheden. Hoe evolueert de situatie en is er bijsturing nodig?
De verschillende onderdelen van het diagnostisch proces zijn geen afzonderlijke of strikt opeenvolgende fasen. Ze vormen een samenhangend geheel en vloeien vaak in elkaar over.
Waarom is diagnostiek belangrijk?
Als we het woord ’diagnostiek’ horen, denken we vaak aan ADHD, autisme en intelligentietesten. Maar diagnostiek is veel ruimer dan dat. Diagnostiek is een proces waarin je het kind, de jongere en diens context grondig leert kennen. Je onderzoekt wat er aan de hand is en waarom bepaalde zaken zich voordoen. Op basis van je bevindingen maak je een plan van aanpak om verder aan de slag te gaan.
Elke hulpverlener doet aan diagnostiek. Het vormt de basis van élk hulpverlenerstraject en leidt tot hulp op maat. Daarom is kwaliteitsvolle diagnostiek zo belangrijk.
Daarnaast is het diagnostisch proces dynamisch. Dit betekent dat de hulpvraag, het beeld van het kind of de jongere en diens context, de mogelijke verklaringen en de geformuleerde adviezen steeds kunnen evolueren door nieuwe inzichten en veranderingen die optreden, zowel tijdens als na het diagnostisch proces.
"Actie zonder inzicht is als lopen in het donker: je beweegt, maar weet niet waarheen."
