Gezinnen en samenleven
De commissie stelt vast dat het begrip feitelijk gezin niet altijd vlot aansluit bij hedendaagse gezins- en woonvormen, zoals latrelaties, co-ouderschap, mantelzorg of gescheiden ouders die in het belang van de kinderen elkaar ondersteuning bieden.
Ook situaties waarin inkomsten wel meetellen maar in de praktijk niet beschikbaar zijn (bijvoorbeeld door schulden of loonbeslag), roepen vragen op.
Signaal: er is ruimte om het gezinsbegrip en de beoordeling van financiële draagkracht verder te verfijnen, met meer oog voor de feitelijke situatie van gezinnen.
Daarnaast vraagt de commissie aandacht voor specifieke contexten, zoals intrafamiliaal geweld en informele zorg, waar de toepassing van de huidige regels als moeilijk of weinig passend wordt ervaren.
Geboorte, overlijden en menselijkheid in de regelgeving
In dossiers rond stilgeboren kinderen botst de regelgeving soms met het rechtvaardigheidsgevoel van ouders, bijvoorbeeld bij de terugvordering van het startbedrag.
Signaal: een meer samenhangende en humane benadering, afgestemd op andere regelgeving, kan hier helpend zijn.
Onderwijs en schooltoeslag
De commissie signaleert welke knelpunten ouders ervaren bij de schooltoeslag, onder meer bij:
- trajecten zoals Bednet, duaal leren of Examencommissie,
- fouten of laattijdige registraties van afwezigheden door scholen.
Ouders zijn zich vaak onvoldoende bewust van de mogelijke gevolgen voor het Groeipakket.
Signaal: duidelijke en tijdige informatie, en waar mogelijk meer afstemming met het onderwijsveld, kan problemen en terugvorderingen helpen voorkomen.
Terugvorderingen en begunstigden
Terugvorderingen worden soms als moeilijk begrijpbaar ervaren, bijvoorbeeld wanneer ze gebeuren bij een ouder die het bedrag niet ontving, of wanneer onderlinge afspraken tussen ouders niet gevolgd kunnen worden zonder nieuwe gerechtelijke stappen.
Signaal: meer duidelijkheid, transparantie en afstemming met het burgerlijk recht kan de rechtszekerheid voor gezinnen versterken.
Automatische toekenning en gegevensgebruik
Automatische rechtentoekenning biedt veel voordelen, maar laat in sommige dossiers weinig ruimte voor nuance. Dat geldt onder meer voor:
- de meldingsplicht,
- het bewijs van feitelijk verblijf in Vlaanderen,
- en het gebruik van gegevens van andere diensten (zoals OCMW of AGODI).
Signaal: bijkomende richtlijnen kunnen helpen om dossiers correct en menselijker te behandelen.
Communicatie met gezinnen
De commissie wijst op het belang van:
- heldere en volledige motivering van beslissingen,
- begrijpelijke informatie over voorwaarden en gevolgen,
- en zorgvuldige communicatie, ook bij het gebruik van termen zoals “fraude”.
Signaal: transparante en toegankelijke communicatie voorkomt misverstanden en onnodige geschillen.
Samenwerking tussen diensten
Tot slot benadrukt de Geschillencommissie het belang van een goede samenwerking tussen uitbetalers, onderwijs, CLB en andere betrokken diensten.
Signaal: betere afstemming en gegevensuitwisseling kan zowel gezinnen als professionals ondersteunen en grote terugvorderingen helpen vermijden.
Jaarverslag Geschillencommissie
In het jaarrapport van de Geschillencommissie vind je meer toelichting bij deze aanbevelingen.
Het rapport biedt ook een thematisch overzicht van de genomen beslissingen.
Jaarverslag 2025Vraag het aan team Gezinsbeleid
Met het Groeipakket draagt Opgroeien bij aan een inclusieve samenleving waarin elk kind de kans krijgt om zich optimaal te ontwikkelen.
Heb je vragen over de genomen beleidskeuzes? Zie je kansen voor de toekomst? Laat het ons zeker weten.