Bronnen

Datasets 'Scheiding in Vlaanderen'

Dit themadossier is gebaseerd op de datasets 'Scheiding in Vlaanderen', een grootschalig onderzoek van de Universiteit Antwerpen in samenwerking met UGent en KU Leuven. 

Het onderzoek brengt relaties en relatiebreuken in kaart. Er wordt onder meer bekeken wat de redenen voor een breuk zijn, hoe een scheiding verloopt en welke gevolgen dat allemaal met zich kan meebrengen. Tussen 2008 en 2010 voerde Universiteit Antwerpen een eerste onderzoek uit, tussen 2021 en 2024 kwam er een vervolgonderzoek. Hiervoor werden 3.750 mannen en vrouwen, partners en ex-partners geïnterviewd. 271 kinderen en jongvolwassenen tussen 10 en 38 jaar vulden een vragenlijst in.

De eerste resultaten van dat vervolgonderzoek werden gepresenteerd op de Studiedag Scheiding in Vlaanderen II op 29 april 2026. Er is geen onderzoeksrapport beschikbaar. 

• Claessens, E. (2026). Van recht naar realiteit: partner- en kinderalimentatie in Vlaanderen. Presentatie gehouden op Studiedag Scheiding in Vlaanderen II op 29 april 2026, UAntwerpen.
• De Laet, R. (2026). De kijk van het kind. Presentatie gehouden op Studiedag Scheiding in Vlaanderen II op 29 april 2026, UAntwerpen.
• Maes, B., & Van Bavel, J. (2026). Plusouderschap in hedendaagse gezinnen. Nood aan een wettelijk kader? Presentatie gehouden op Studiedag Scheiding in Vlaanderen II op 29 april 2026, UAntwerpen.
• Mortelmans, D. (2026). Echtscheiding in Vlaanderen: 15 jaar verder. Presentatie gehouden op Studiedag Scheiding in Vlaanderen II op 29 april 2026, UAntwerpen.
• Pasteels, I. (2026). Hoog-conflictueuze scheidingen: 15 jaar later. Presentatie gehouden op Studiedag Scheiding in Vlaanderen II op 29 april 2026, UAntwerpen.

Andere bronnen

• België. Wet van 13 april 1995 betreffende de gezamenlijke uitoefening van het ouderlijk gezag.
• België. Wet van 25 mei 2018 tot vermindering en herverdeling van de werklast binnen de rechterlijke orde.
• België. Wet van 30 juli 2013 betreffende de invoering van een familie- en jeugdrechtbank.
• Bernardi, L., & Mortelmans, D. (Eds.). (2021). Shared physical custody: Interdisciplinary insights in child custody arrangements. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-68479-2 
• Claes, M., Hendrickx, G., & Vanbergen, M. (2025). The Voice of Kids: Het versterken van de stem van het kind in scheidings- en ouderschapsbemiddeling. Hogeschool UCLL, Expertisecentrum Resilient People. The voice of kids | Opgroeien
• Claessens, E., & Mortelmans, D. (2021). Who cares? An event history analysis of co-parenthood dynamics in Belgium. In L. Bernardi & D. Mortelmans (Eds.), Shared physical custody: Interdisciplinary insights in child custody arrangements (pp. 131-152). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-68479-2_7 
• Claessens, E., & Mortelmans, D. (2025). Joint physical custody in Europe: A comparative exploration. European Journal of Population, 41, Article 8. https://doi.org/10.1007/s10680-025-09732-y 
• Cottyn, L. (2009). Conflicten tussen ouders na scheiding. Systeemtheoretisch Bulletin, 27, 131-161.
• Cottyn, L. (2021). Complexe scheiding. Uit de maalstroom van conflict. Een systemische gids voor hulpverleners. Interactie-Academie.
• Council of Europe. (2012). T-Kit 12: Youth transforming conflict. Partnership between the European Commission and the Council of Europe in the field of Youth. T-Kit 12: Youth transforming conflict - Youth Partnership
• Federale Overheidsdienst Financiën. (z.d.). Onderhoudsgeld (DAVO).
• Gerechtelijk Wetboek, art. 1004/1. [Hoorrecht van minderjarigen in familiezaken].
• Kenniscentrum Infant Mental Health. (z.d.). Wanneer ouders gaan scheiden. Kenniscentrum IMH Nederland. Wanneer ouders gaan scheiden | Kenniscentrum Infant Mental Health 
• Kind en Gezin. (2026). Scheiden. Scheiden | Kind en Gezin
• Maes, V. (2022). Een vuurtoren in de storm. Ouders ondersteunen en versterken in ouderschap in de context van een hoogconflictscheiding vanuit parallel ouderschap. Vierdaagse training.
• Maes, V., & Cornelis, C. (2018). Blijven staan ondanks de storm: Handvatten voor ouders in een hoogconflictscheiding. Garant.
• Merckx, E. (2023). Child-friendly justice in child custody and contact cases after parental separation: An empirical-evaluative study of Belgian law and Flemish practice. Boom Juridisch. http://hdl.handle.net/1854/LU-01HKVXFJPK66ZEC15NM7Q9RPM7 
• Movisie. (2023). Complexe scheiding gaat vaak gepaard met huiselijk geweld. Movisie. Complexe scheiding vaak gepaard met huiselijk geweld | Movisie 
• Oud Burgerlijk Wetboek, art. 203 e.v. [Onderhoudsverplichting van ouders tegenover hun kinderen].
• Oud Burgerlijk Wetboek, art. 373-374. [Uitoefening van het ouderlijk gezag en verblijfsregeling na scheiding].
• Oud Burgerlijk Wetboek, art. 375bis. [Recht op persoonlijk contact van grootouders en andere personen met een bijzondere affectieve band].
• Platform Kindermishandeling. (2023). Als ouders en kinderen elkaar niet meer zien: Beleidsadvies inzake contactbreuken tussen ouders en kinderen na beëindigde partnerrelaties. Als ouders en kinderen elkaar niet meer zien | Opgroeien 
• Statbel, Statistiek Vlaanderen, EU-SILC 2021, en eigen berekeningen op Demobel-data (D. Mortelmans).
• Van Dijk, R., Van der Valk, I. E., Deković, M., & Branje, S. (2020). A meta-analysis on interparental conflict, parenting, and child adjustment in divorced families: Examining mediation using meta-analytic structural equation models. Clinical Psychology Review, 79, 101861.
• Van Eldik, W. M., De Haan, A. D., Parry, L. Q., Davies, P. T., Luijk, M. P., Arends, L. R., & Prinzie, P. (2020). The interparental relationship: Meta-analytic associations with children’s maladjustment and responses to interparental conflict. Psychological Bulletin, 146(7), 553-594.
• Van Leeuwen, K., Emmery, K., & Bastaits, K. (2023). Partnerrelaties in gezinnen. Gezinsenquête 2021. Vlaamse overheid.
• Wiewauters, C., & Emmery, K. (2016). Parental Alienation Syndrome of contactbreuk. Waarom uit het oog niet uit het hart is. Kinderen verst(r)ikt in verbinding. Relaties en Nieuwe Gezinnen, 6(2).