Belangrijke hefbomen
Betaalbaar wonen als fundament
De meest doeltreffende manier om dak- en thuisloosheid terug te dringen is te investeren in voldoende betaalbare woningen. Landen die hier structureel op inzetten en er substantiële middelen voor vrijmaken, zoals Finland, zien een duidelijke daling van dak- en thuisloosheid.
Bijkomende hefbomen
- Preventieve ondersteuning: zet vroegtijdig in op steun voor kinderen, jongeren en gezinnen, ook binnen schoolcontexten, om uithuiszetting en woonverlies te voorkomen.
Voorbeeld: Upstream.
- Maatwerkoplossingen: ontwikkel oplossingen op maat die huisvesting combineren met begeleiding, zodat jongvolwassenen betere toegang krijgen tot zowel sociale woningen als de private huurmarkt.
Voorbeelden: kleinschalige woonunits versus vormen van gemeenschappelijk wonen.
- Overgang naar volwassenheid: voorzie een specifieke aanpak voor jongvolwassenen die de brug slaat tussen jeugdhulp en volwassenenzorg, met aandacht voor continuïteit, experimenteerruimte én bescherming.
Voorbeelden: Back on Track, Life Story Work.
- Intensieve begeleiding: werk met één vaste trajectbegeleider die langdurig en op het tempo van de jongere ondersteuning biedt.
Voorbeelden: contextbegeleiding in functie van autonoom wonen (CBAW) en begeleid zelfstandig wonen (BZW).
Upstream: vroegdetectie in schoolcontext
Upstream is een preventieve aanpak die inzet op vroegdetectie en interventie om dak- en thuisloosheid bij jongeren te voorkomen, nog vóór er sprake is van woonverlies of crisis. De methode vertrekt van het idee dat problemen effectiever worden aangepakt door hun oorzaken tijdig te herkennen en aan te pakken, in plaats van alleen de gevolgen te bestrijden.
In Vlaanderen lopen drie pilootprojecten (Kempen, Mechelen en Antwerpen) in samenwerking met het Agentschap Opgroeien. Via een korte bevraging in het derde middelbaar worden risico’s op dak- en thuisloosheid en schooluitval vroeg opgespoord. Bij verhoogd risico start een welzijnspartner samen met de jongere en eventueel het gezin een traject op maat, in nauwe samenwerking tussen scholen en welzijnsdiensten binnen lokale netwerken, de zogenaamde Community of Schools and Services (COSS).
Internationale toepassingen tonen veelbelovende resultaten, met onder meer een daling van dak- en thuisloosheid bij jongeren en minder schooluitval. In Vlaanderen wordt deze aanpak getest in de vernoemde pilootregio’s in samenwerking met lokale partners en A Way Home-coalities.