Onderlinge verbondenheid
Bij elke adoptie zijn drie partijen betrokken: de geadopteerde, de geboorteouders en de adoptieouders. Tussen deze partijen bestaat een blijvende verbondenheid. Die verbondenheid blijft bestaan, ook wanneer geboorteouders niet fysiek aanwezig zijn in het leven van de geadopteerde, bijvoorbeeld omdat zij onbekend zijn of overleden. Hoe deze verbondenheid wordt ervaren en ingevuld, verschilt per betrokkene.
De adoptiedriehoek, ontwikkeld in 1978 door Sorosky, Baran en Pannor, maakte deze blijvende verbondenheid zichtbaar in een periode waarin adoptie vaak gekenmerkt werd door taboes en geheimhouding.
Oog voor de ruimere context
Elke partij is bovendien omringd door een hele context, voorgesteld door een cirkel. Deze cirkels maken duidelijk dat geen van de betrokkenen op zichzelf staat.
Zo behoort bij de geadopteerde de context van vóór de adoptie (zoals vroegere zorgfiguren, familieleden, andere kinderen en cultuur) als de context na adoptie, met een nieuwe leefomgeving en opvoedingssituatie. Delen van deze context overlappen met die van de geboorteouders en/of de adoptieouders.
Ook de cirkels rond de geboorteouders en de adoptieouders verwijzen naar hun eigen ruimere context: familie, vrienden, sociale netwerken en leefwereld. Door de adoptie ontstaan er overlappen tussen deze contexten, onder meer op relationeel en juridisch vlak. Bij binnenlandse adoptie kan deze overlap groter zijn door fysieke nabijheid en gedeelde maatschappelijke omgevingen.
Kritiek
Hoewel dit model verbondenheid uitdrukt, is de adoptierealiteit complex. De adoptiedriehoek kan een te harmonieus beeld geven van de relatie tussen de drie betrokken partijen.
De vaak gelijkzijdige voorstelling van de driehoek kan de indruk wekken van evenwichtige en gelijkwaardige relaties, terwijl er in de praktijk sprake is van ongelijke posities en machtsverhoudingen. Zo had de geadopteerde doorgaans geen inspraak in de adoptiebeslissing, maar draagt die wel de gevolgen ervan. Verbondenheid betekent bovendien niet automatisch nabijheid, harmonie of emotionele wederkerigheid.