Bestedingsonderzoek Groeipakket

Wat is het?

Het Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin onderzocht de inkomensondersteunende rol van het Groeipakket voor Vlaamse gezinnen met kinderen. Het onderzoek combineert referentiebudgetten voor minimale kindkosten, een bevraging van meer dan 5.500 gezinnen en gekoppelde administratieve gegevens.

De resultaten tonen dat het Groeipakket een belangrijke pijler is van het gezinsinkomen. Gemiddeld vertegenwoordigt het ongeveer 7% van het beschikbaar gezinsinkomen. Bovendien heeft het een sterke armoedepreventieve werking: zonder het Groeipakket zou het armoederisico bij kinderen ongeveer dubbel zo hoog liggen.

Tegelijk blijkt dat het Groeipakket de minimale kosten van kinderen vaak niet volledig dekt. Vooral bij oudere kinderen en in gezinnen die geen recht hebben op inkomensafhankelijke toeslagen blijft er een aanzienlijke kloof tussen de werkelijke kosten en de financiële ondersteuning.

Uit de bevraging blijkt verder dat gezinnen het Groeipakket meestal flexibel inzetten. Sommigen reserveren het voor specifieke uitgaven voor kinderen, terwijl het bij anderen opgaat in het algemene gezinsbudget. De meeste gezinnen vinden het belangrijk dat zij zelf kunnen beslissen hoe ze het bedrag besteden.

Hoewel een meerderheid van de gezinnen aangeeft dat het Groeipakket onvoldoende is om alle kosten van kinderen te dekken, beschouwen zij het wel als een essentieel onderdeel van hun budget om maandelijks rond te komen.

Aanbevelingen

Het onderzoek formuleert verschillende beleidsaanbevelingen:

• Behoud de universele basis van het Groeipakket en de vrije besteedbaarheid ervan. Dit versterkt het draagvlak en laat gezinnen toe om het budget af te stemmen op hun eigen noden.
• Versterk de sociale toeslagen gericht voor gezinnen in diepe armoede, waar de ondersteuningsnoden het grootst zijn.
• Houd meer rekening met de stijgende kosten naarmate kinderen ouder worden, aangezien de huidige ondersteuning deze meerkosten onvoldoende opvangt.
• Combineer inkomensondersteuning met maatregelen die noodzakelijke uitgaven voor gezinnen verlagen, bijvoorbeeld op het vlak van onderwijs, wonen en participatie.
• Houd bij toekomstige hervormingen rekening met de wisselwerking tussen het Groeipakket en andere beleidsmaatregelen, zoals fiscaliteit en sociale bescherming.