Draagvlak creëren

Wat is het?

De noden van kinderen, gezinnen en partners evolueren voortdurend. Dat vraagt ook een flexibel en bijgestuurd BOA-beleid. Draagvlak is daarbij cruciaal: beleid kan pas succesvol veranderen en verankerd worden als stakeholders zich betrokken voelen. Hoe kan het lokaal samenwerkingsverband BOA beleidsmakers, partners en andere stakeholders actief meenemen, overtuigen en betrekken? Hoe kan je werken aan draagvlak om samenwerkingen aan te gaan? 

Waarom is het belangrijk

Door actief te werken aan draagvlak: 

• vergroot je de kans op succesvolle implementatie  
• bouw je legitimiteit en vertrouwen op  
• creëer je gedeeld eigenaarschap bij en met partners  
• blijft beleid afgestemd op de lokale realiteit  

Hoe gebruiken

Kernconcepten

Draagvlak ontstaat niet vanzelf. Het vraagt inzicht in motivatie, gedrag en betrokkenheid van stakeholders. Drie modellen bieden houvast.

De Golden Circle (Simon Sinek) 

Dit model vertrekt vanuit het idee dat mensen en organisaties eerder overtuigd raken door waarom je iets doet en niet per se door wat je doet. Door expliciet te werken vanuit een gedeelde WHY: 

• creëer je verbinding tussen verschillende partners  
• vermijd je discussies die vastlopen op details of structuren  
• houd je de focus op de maatschappelijke meerwaarde  

Zo kan je beleidsvoorstellen kaderen vanuit een gemeenschappelijk doel 

Hoofd – hart – handen (Guy Ooms) 

Dit model maakt duidelijk dat duurzame gedragsverandering pas ontstaat wanneer mensen niet alleen geïnformeerd worden, maar ook echt betrokken raken en kunnen handelen. Het bestaat uit 3 stappen: 

1. Hoofd: begrijpen waarom verandering nodig is  
2. Hart: betrokkenheid en motivatie voelen  
3. Handen: effectief meedoen en toepassen  

Fasen van betrokkenheid (Guy Ooms) 

Stakeholders bevinden zich in verschillende fasen van betrokkenheid, van ontkenning tot actieve betrokkenheid: 

• Ontkenning: absorberen niets, kennen de strategie niet, geen band mee
• Weerstand: kritiek als signaal dat ze willen gehoord worden
• Luisteren: bereid om te luisteren, omdat jij ook naar hen luistert
• Actieve participatie: zien welk voordeel ze kunnen halen uit de interactie
• Aanvaarding: positief beeld, passieve aanvaarding van je boodschap
• Fans: grote betrokkenheid, dragen de boodschap mee uit
• Insiders: vereenzelvigen zich met de boodschap

Elke fase vraagt een andere aanpak. 
Weerstand is geen probleem, maar een signaal en kans om in dialoog te gaan. 

Zelf aan de slag 

Onderstaande tips bieden handvatten om actief en doelgericht te werken aan draagvlak. Ze vertalen de eerder beschreven inzichten naar concrete praktijken op het terrein. 

• Bekijk je netwerkanalyse door een andere bril 
  • Bekijk wie waar zit qua betrokkenheid.  
  • Stem je aanpak af op verschillende actoren.  
  • Differentieer in communicatie en betrokkenheid.  
• Investeer in 1-op-1-gesprekken en luister actief naar sleutelfiguren 
  • Ga in dialoog, ook met kritische stemmen.  
  • Zoek naar gedeelde belangen en meerwaarde.  
  • Verzamel signalen en bezorgdheden.  
  • Zie weerstand als waardevolle input.  
  • Koppel terug wat je met input doet.  
• Maak ruimte voor informele contacten 
  • Gebruik spontane gesprekken en ontmoetingen.  
  • Verlaag drempels en verhoog openheid.  
  • Bouw relaties op.  
• Werk aan sterke communicatie 
  • Stem je boodschap, het kanaal voor je communicatie en de doelgroep af op elkaar. 
  • Werk met een duidelijke kernboodschap.  
  • Varieer in communicatievormen: wissel tekst, beeld, video, quotes… met elkaar af. 
  • Communiceer naar alle betrokkenen, ook kinderen en ouders.  

Lees meer over lobbyen en strategisch communiceren. 

Valkuilen 

• Te snel willen overtuigen zonder te luisteren naar verschillende perspectieven. 
• Eén aanpak voor alle stakeholders gebruiken.  
• Enkel inzetten op formeel overleg.  
• Een te sterke focus op het te bereiken doel, waardoor mensen eerder als middel gezien worden. 
• De focus op het gedeelde doel verliezen waardoor inhoudelijke verbinding verdwijnt. 

Succesfactoren 

• Werken vanuit een duidelijke en gedeelde WHY.  
• Aandacht voor verschillen in betrokkenheid en motivatie.  
• Actief luisteren en terugkoppelen.  
• Inzetten op relaties en vertrouwen.  
• Transparantie over keuzes en processen.  
• Betrokken partners (fans) inzetten als hefboom voor breder draagvlak. 

Dit thema maakt deel uit van de strategie 'Beleid ontwikkelen en monitoren', binnen het inspiratiekader BOA.