Crisismeldpunten

Er zijn in Vlaanderen en Brussel 6 crisismeldpunten, die 7/7 en 24/24 bemand zijn, waar professionelen en burgers naar kunnen bellen als er zich een crisissituatie voordoet in een gezin.  Een meldpuntmedewerker beantwoordt de telefoon en probeert in de eerste plaats de beller de nodige handvaten te geven om zelf met de crisis aan de slag te gaan. Indien het crisismeldpunt samen met de aanmelder inschat dat er gespecialiseerde crisishulp nodig is, gaat de medewerker actief op zoek naar hulp binnen een netwerk van intersectorale actoren die crisishulp bieden.

We schetsen cijfers op basis van het registratiesysteem van de crisismeldpunten:

Hoeveel vragen komen er bij het crisismeldpunt?

  • Vragen beantwoord met een consult
  • Vragen waarvoor crisishulp gezocht wordt (dispatch)
  • Verhouding tussen consult en dispatch
  • Tijdstip van aanmelden
  • Aanmelding geografisch (ELZ/1G1P*)

Welk soort vragen krijgt het crisismeldpunt?

  • Regievoorwaarden en leeftijd
  • Consult regievoorwaarden
  • Dispatch regievoorwaarden
  • Wie wacht er al op hulp

Wat gebeurt er in een crisistraject waar het crisismeldpunt op zoek gaat naar hulp?

  • Opstart hulp
  • Aanbod volzet
  • Einde crisistraject

*Eerstelijnszone (ELZ), 1 Gezin 1 Plan (1G1P)

Aantal vragen

Aantal ingediende vragen afgesloten met een consult

Iedereen kan 7/7 24/24 naar een crisismeldpunt bellen. Een meldpuntmedewerker beantwoordt de telefoon en probeert in de eerste plaats de beller de nodige handvaten te geven om zelf met de crisis aan de slag te gaan. Dit kan ook anoniem.  

Wanneer er consult geboden wordt, dan wordt de vraag in principe de dag zelf afgesloten. Soms wordt de casus nadien opnieuw voorgelegd maar dan geldt dit als een nieuwe crisisvraag.  

Indien het crisismeldpunt inschat samen met de aanmelder dat er gespecialiseerde crisishulp nodig is, kan de medewerker de vraag dispatchen naar het crisisnetwerk. Dan wordt er hulp gezocht in het netwerk, dit kan zowel om jeugdhulp als geestelijke gezondheid gaan.  

Het crisismeldpunt kan enkel op zoek gaan naar hulp als er een akkoord is van de cliënt, behalve als de jeugdrechter crisishulp oplegt. Indien het akkoord onduidelijk is, kan er wel 72 uur gewerkt worden in crisis en kan het akkoord in de loop van het traject verkregen worden.  

Teleenheden

Voor vragen die beantwoord worden met een consult, kan er ook anoniem geregistreerd worden. Hierdoor kunnen we niet tellen op unieke minderjarige en beschikken we niet steeds over geslacht of leeftijd (vandaar de waarde “dummy”).

Voor vragen waarvoor er hulp wordt gezocht in het crisisnetwerk (dispatch), wordt er geregistreerd op rijksregisternummer en tellen we op basis van crisistraject en unieke minderjarige.  

Een crisistraject start op het moment dat het crisismeldpunt op zoek gaat naar hulp. Zolang er naar hulp gezocht wordt, hulp loopt of de hulpvraag wijzigt en er opnieuw gezocht wordt, blijft het crisistraject lopen. Een crisistraject wordt beëindigd als de hulp is afgelopen en/of er niet meer actief gezocht wordt. Indien een heraanmelding gebeurt nadien, wordt een nieuwe crisisvraag aangemaakt en start er een nieuw crisistraject. 

Het aantal ingediende vragen per eerstelijnszone kijkt naar het domicilie adres van de minderjarige. Voor dispatch wordt ook de verhouding berekend van het aantal crisisvragen uit een eerstelijnszone (ELZ) afgezet tegen alle crisisvragen (uit een 1G1P-zone, provincie, Vlaanderen en Brussel). Dit wordt afgezet tegenover de verhouding van het bevolkingsaantal voor minderjarigen.

Soort vragen

Er is op heden een geïntegreerd crisisnetwerk waar zowel actoren uit de jeugdhulp als actoren uit de geestelijke gezondheidszorg die crisishulp aanbieden deel van uitmaken.

Voor elke vraag aan het crisisnetwerk wordt door de aanmelder en het crisismeldpunt een inschatting gemaakt of het een vraag is voor jeugdhulp, voor geestelijke gezondheid of beiden. Dit gebeurt per gevraagde hulp (vertaald in een typemodule).   

De regievoorwaarde (acuut) psychiatrische problematiek  duidt op een aanmelding met een vraag voor geestelijke gezondheidszorg, de regievoorwaarde pedagogische crisissituatie duidt op een vraag voor jeugdhulp. De regievoorwaarde crisis vanuit pedagogisch en psychiatrisch perspectief duidt op een vraag voor beide. De regievoorwaarde onduidelijke crisisaanleiding duidt op een vraag waarbij te weinig geweten is om reeds een indicatie te geven.

Wachtend op NRTJ hulp geeft aan hoeveel van de kinderen en jongeren die op het moment van dispatch (start van het zoeken naar crisishulp) reeds gekend zijn bij de intersectorale toegangspoort als actief wachtend of met een lopende jeugdhulpbeslissing.

Verloop van een crisistraject

Wanneer het crisismeldpunt op zoek gaat naar hulp en ook aanbod vindt, dan start dit zo snel mogelijk op (richtlijn binnen de 24u voor jeugdhulp en 72 uur voor geestelijke gezondheid).  

Voorzieningen jeugdhulp worden geregistreerd in INSISTO en meegenomen in deze telling. Het aanbod binnen de template crisis van de netwerken geestelijke gezondheid zitten niet in INSISTO maar registreren apart. Dit wordt niet meegenomen in deze telling. De uitzondering is Limburg waar in een proefproject wel crisisbegeleiding en interventie wordt geregistreerd.  

Elke module heeft een vaste crisistermijn. Na afloop van de crisistermijn wordt de hulp afgesloten, behalve als in overleg met het crisismeldpunt, de aanmelder en een gezin een verlenging nodig blijkt.  

Wanneer het crisismeldpunt op zoek gaat naar hulp, start er niet altijd hulp op. Dit kan omwille van twee redenen: er wordt geen aanbod gevonden of de vraag vervalt tijdens het proces van het zoeken. In beide situaties wordt het crisistraject ook afgesloten, er worden geen wachtlijsten bijgehouden voor crisishulp.

Het aantal ingediende VIST crisis vertelt in hoeveel gevallen er een vraag werd ingediend om aansluitend verblijf te realiseren en of het gaat om een hoogdringende maatregel (HDM), een vrijwillige hulpvraag (VIST CJ) of een gedwongen hulpvraag (VIST SDJ).