De dag van een consulent bij de sociale dienst jeugdrechtbank

Eline, consulent bij de sociale dienst jeugdrechtbank

Eline werkt sinds 2019 als consulent bij Jeugdhulp, bij de sociale dienst van de jeugdrechtbank (SDJ). Samen met 25 collega’s is zij de rechterhand van de jeugdrechter. Elke jongere die bij de jeugdrechtbank wordt aangemeld, krijgt een consulent toegewezen. "Wij horen vaak dat we alleen maar kijken naar wat er moeilijk en slecht gaat, maar dat is niet zo. Al onze jongeren hebben talenten en capaciteiten, daar hameren we op." 

08:45 E-mails lezen


Eline start de ochtend met mails nalezen. Ze werkt niet op vrijdagnamiddag, er is dus wel wat in te halen op maandag. “Mijn mailbox stroomt snel vol. Dat zijn mails van mijn leidinggevende die me een interessante opleiding doorstuurt tot mails van voorzieningen die me melden dat een jongere zijn bezoekaanvraag wil aanpassen.”

 

09:15 Wekelijks casusoverleg

“Elke week hebben wij casusoverleg met ons team. Fysiek samenkomen is nu niet mogelijk, daarom gebeurt dat overleg via videochat met groepjes van vier à vijf collega’s. Het casusoverleg is een belangrijk moment waarop we de dossiers bespreken die vastzitten of waarin we knopen moeten doorhakken. Dit is ook de gelegenheid om vaste tijdstippen in het dossier te bespreken. Zo moeten we bij het afronden van een onderzoek advies geven aan de jeugdrechter. We willen daarbij vermijden dat ons advies persoonlijk is; het is een gedeeld besluit, gedragen door het team."

"Mijn collega vertelt vandaag over een gezin waar er volgens ons intrafamiliaal geweld aanwezig is. De ouders blijven echter beweren dat alles perfect loopt. We maken ons zorgen over de kinderen en willen graag in gesprek gaan met de ouders. We bekijken samen wat we kunnen doen om dat gesprek mogelijk te maken en op een open manier met elkaar te overleggen."

"Ik bracht ook een dossier ter sprake waarvoor ik een maatschappelijk onderzoek afrondde bij een jongen met een verstandelijke beperking. Ik vermoed dat hij momenteel niet de nodige aangepaste zorg krijgt. Mijn voorstel is om de jongen tijdens de week op internaat te laten verblijven. Volgens mij is dat de beste oplossing voor hem, maar dan is het fijn om even te kunnen polsen hoe mijn collega’s hierover denken. Als ik hoor dat zij dezelfde mening hebben, voel ik me gesterkt om dat advies aan de jeugdrechter voor te leggen.”

Eline, consulent SDJ Gent checkt e-mails

Ik adviseer de jeugdrechter. Op basis daarvan beslist zij wat er met een jongere gebeurt. 

11:00 Administratief werk inhalen

 

“Wij verwerken heel wat administratie. Als we bepaalde hulp voor jongeren willen inschakelen, moeten we dat heel goed argumenteren. Hiervoor dienen we een A-Doc (aanmeldingsdocument) in bij de Toegangspoort. Ook het opmaken van verslagen voor de jeugdrechter vraagt wel wat tijd.”

Al gauw merkt Eline enkele gemiste oproepen. “Ik krijg veel telefoons, bijvoorbeeld van een voorziening die meldt dat er een incident gebeurd is. Of ik krijg bericht van een jongere die het niet eens is met een beslissing en zijn consulent wenst te spreken. Ik vind het heel belangrijk om het verhaal van jongeren te horen. Zij krijgen dus prioriteit bij het terugbellen."

12:30 Lunchpauze

 

Normaal gezien luncht Eline samen met haar collega’s in de keuken van de Gentse jeugdrechtbank. “Een fijn moment om te ontspannen en even uit te rusten. Soms zijn het snel boterhammen tussendoor, omdat we van de ene naar de andere afspraak lopen. Maar het is toch belangrijk dat er voldoende ademruimte in de dag zit. Ik probeer tijdens de pauze over privézaken te praten en niet over het werk. Al lukt dat niet altijd. Wanneer niet alles loopt zoals je zou willen, is het fijn om even je verhaal te kunnen delen.”

13:15 Naar bureau

 

Op dit moment is het code rood. Daarom gaan alle gesprekken online door. “We maken uitzonderingen bij een crisissituatie of als het voor jongeren, ouders of andere belangrijke betrokkenen niet mogelijk is om het gesprek online te organiseren. Ook gesprekken met nieuwe mensen laat ik graag voor de eerste keer fysiek doorgaan. Zoals straks, dan heb ik zo’n eerste gesprek met nieuwe cliënten."

"Ik spring op mijn fiets naar ons kantoor in het VAC Gent. Daar kan ik even bijpraten met de collega’s die aanwezig zijn. Er zijn namelijk altijd twee collega’s fysiek aanwezig die permanentie houden. Het is heel leuk om even met hen te babbelen. We missen de gesprekken en babbels aan de koffieautomaat enorm.”

 

13:30 Eerste gesprek met Alex en zijn vader

eline in gesprek met vader

“Tijdens het kennismakingsgesprek stel ik mezelf kort voor, neem ik uitgebreid de tijd om uit te leggen wat de jeugdrechtbank is en hoe een maatschappelijk onderzoek verloopt. Ik geef hen een boekje mee met informatie en beantwoord hun vragen. Meestal zijn er nog niet veel vragen omdat cliënten onder de indruk zijn. Doorverwezen worden naar de jeugdrechtbank is een serieuze zaak die voor heel wat stress en spanning zorgt.

Tijdens dit eerste gesprek met Alex* en zijn vader is er uitzonderlijk een consulent van het ondersteuningscentrum jeugdzorg (OCJ) aanwezig. Het OCJ is de laatste schakel vrijwillige hulp, voor de jeugdrechtbank in zicht komt.

Mijn collega’s van OCJ verwezen het gezin door naar het parket, dat de jeugdrechter vordert, omdat ze merken dat het niet verder kan. Het is een complex verhaal, waarbij de vader zware bagage draagt op relationeel vlak. Alex loopt helemaal vast. Hij heeft al veel meegemaakt en het gaat niet zo goed met hem. De vader moet ook dringend in het ziekenhuis worden opgenomen. We moeten dus snel hulp zoeken voor Alex. Als het veilig is, proberen we eerst familie in te schakelen. In dit geval heeft het OCJ de situatie van Alex al goed onderzocht en er is niet veel familie in beeld. Een aanmelding bij het crisismeldpunt dringt zich op.”

Eline legt de nadruk op deze uitzonderlijke gang van zaken. “Normaal gezien is het eerste gesprek een kennismaking met vervolgens een maatschappelijk onderzoek. In deze situatie moeten er op korte termijn knopen doorgehakt worden en moet ik dus vervolghulpverlening inschakelen. Ik stel voor om Alex aan te melden bij het crisismeldpunt. Alles gebeurt in overleg met de jongere zelf en zijn vader. Na dit zware gesprek moet ik de jeugdrechter op de hoogte brengen. Als consulent heb ik een adviserende rol: ik doe een voorstel aan de jeugdrechter, die de knopen doorhakt en beslist wat er met Alex gaat gebeuren.”

15:00 Evaluatiegesprek met jongere die in een voorziening verblijft

 

“Ik fiets terug naar huis en start een videochat met Annelies*, haar moeder en de begeleiders die hen ondersteunen. Wij horen vaak dat we alleen maar kijken wat er moeilijk en slecht gaat. Maar dat is niet zo. Alle jongeren hebben talenten en capaciteiten waar we heel erg op hameren. Dat is zeker zo bij Annelies. Ze blinkt uit op creatief en sportief vlak en is heel slim, ook emotioneel. Iedereen doet zijn uiterste best om haar zo goed mogelijk te begeleiden. Annelies vindt het heel erg dat ze in een voorziening verblijft, want ze wil graag in een gezinscontext wonen. Als het kan bij haar ouders, of misschien in een pleeggezin. Omdat ze al wat ouder is, werd er nooit een pleeggezin voor haar gevonden. Annelies wil graag meer zelfstandigheid krijgen en starten met kamertraining. Dat is de eerste stap naar zelfstandig wonen.”

Eline bespreekt die optie met de begeleider van Annelies. “We denken allemaal dat Annelies er klaar voor is. Ik beloof dus om het voorstel voor te leggen aan de jeugdrechter. Ik schrijf daarom nog een nota aan de jeugdrechter, als afsluiter van mijn werkdag. Daarin geef ik mijn advies dat Annelies klaar is voor meer zelfstandigheid. Als de jeugdrechter het licht op groen zet, kan ik een aanmelding doen voor kamertraining. Ik maak tegelijk ook de andere nota voor Alex op. Dan zit mijn werkdag erop.”

 

*Alex en Annelies zijn fictieve namen. Hun verhalen zijn ook fictief, maar gebaseerd op casussen die Eline opvolgt.

5 weetjes over consulenten bij de sociale dienst van de jeugdrechtbank (SDJ)

 

  1. Elk kind of elke jongere die in de jeugdrechtbank wordt aangemeld, krijgt een consulent toegewezen. De jeugdrechter geeft de sociale dienst van de jeugdrechtbank (SDJ) de opdracht om een maatschappelijk onderzoek uit te voeren. Een consulent krijgt maximum 65 werkdagen de tijd om een onderzoek af te ronden. Tijdens een maatschappelijk onderzoek gaat de consulent in gesprek met iedereen die belangrijk is voor het kind of de jongere om een goed beeld te krijgen van de situatie. In deze gesprekken ligt de focus op wat er goed gaat, wat er moeilijk loopt en wat er moet veranderen zodat het kind of de jongere veilig, geliefd en omringd kan opgroeien.
     
  2. Consulenten begeleiden jongeren van 0 tot 18 jaar die om verschillende redenen onder toezicht staan van de jeugdrechter. Bij de meeste jongeren is er sprake van verontrusting, een klein deel van de jongeren heeft strafbare feiten gepleegd waarvoor volwassenen voor de strafrechtbank zouden verschijnen: drugsfeiten, diefstal, slagen en verwondingen.
     
  3. Op basis van het advies van de consulent neemt de jeugdrechter een beslissing over wat moet gebeuren. Consulenten toetsen hun advies altijd af met het team. Die gedeelde besluitvorming zorgt ervoor dat de hulpverlening die een jongere krijgt, niet afhangt van de mening van een enkele persoon.
     
  4. De veiligheid van een kind of jongere primeert altijd. Daarbij gaat een consulent niet alleen uit van wat de zorgen zijn, maar ook van wat er goed loopt. Wanneer we kinderen veilig, geliefd en omringd willen laten opgroeien, is het essentieel om een krachtig en betekenisvol netwerk rond hen op te bouwen.
     
  5. De workload van consulenten ligt heel hoog. Een consulent die voltijds aan de slag is heeft gemiddeld 70 unieke dossiers. Van de landen waar men Signs of Safety implementeert, maakt dat België, na Japan, het land met de hoogste caseload in de wereld.

 

Gerelateerde verhalen